Gronkowiec złocisty (Staphylococcus aureus) - Gronkowiec złocistey stosunkowo często występuje w środowisku człowieka. Szacuje się, że 10 do 50% populacji ludzkiej stale lub okresowo jest nosicielami tych bakterii bez wystąpienia objawów chorobowych.
Jednostki chorobowe
Gronkowiec złocisty najczęściej powoduje zakażenia ropne skóry,
tkanek podskórnych oraz tkanek miękkich, zakażenia układowe, zakażenia
lub zatrucia związane z produkcją toksyn.
1. Zakażenia ropne skóry, tkanek podskórnych oraz tkanek miękkich:
- czyraki
- czyraczność
- jęczmień (choroba)
- karbunkuł
- ropnie
- ropne zakażenia ran pooperacyjnych, pourazowych i innych
- liszajec (zwykle gronkowiec wtórnie dołącza się zakażenia paciorkowcem ropotwórczym)
- zapalenie sutka u kobiet karmiących piersią
- pyodermia
- zastrzał
- zanokcica
- figówka
- zapalenie mieszka włosowego.
2. Zakażenia układowe o etiologii gronkowcowej:
- zapalenie szpiku kostnego i kości
- zapalenie tchawicy
- zapalenie płuc - jako powikłanie grypy
- zapalenie mięśnia sercowego, ostre zapalenie wsierdzia
- zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, ropnie mózgu
- zapalenie żył
- zakażenie układu moczowego
- posocznica gronkowcowa.
3. Zakażenia lub zatrucia związane z produkcją swoistych toksyn:
- choroba Rittera
- zespół wstrząsu toksycznego
- gronkowcowe zatrucia pokarmowe
Toksyny S. aureus
- Enterotoksyny A, B, C1, C2, D, E, F - powodują zatrucia pokarmowe
- Hemolizyny - wywołują lizę erytrocytów
- Koagulaza - powoduje aktywację kaskady krzepnięcia krwi.
- Eksfoliatyna (toksyna epidernonekrotyczna) - działa na warstwę ziarnistą naskórka powodując jej łuszczenie
- Leukocydyna - uszkadza leukocyty, głównie granulocyty i makrofagi
- Czynnik CF - ścina fibrynogen
- Hialuronidaza - ułatwia wnikanie i rozprzestrzenianie się gronkowców
- Fibrynolizyna - rozpuszczanie skrzepu i rozprzestrzenianie się procesu chorobowego
- Penicylinaza - warunkuje oporność gronkowców na penicylinę
Jednostki chorobowe najczęściej występujące w Europie :
JĘCZMIEŃ – czyli ropne stany zapalne mieszka
włosowatego rzęsy, wywołane najczęściej przez gronkowce (rzadziej
paciorkowce) powoduje zawsze bardzo bolesny obrzęk powieki.
SCHORZENIA SKÓRY – jest ich wiele, ale najczęściej
występują czyraki, trądzik, zastrzały, choroba Rittera- zapalenie
pęcherzowe i złuszczające skóry.
CHOROBY BŁON ŚLIZOWYCH I SUROWICZNYCH – można tu
zaliczyć m.in. różne nieżyty dróg oddechowych – angina, zapalenie
gardła, zatok, oskrzeli, ropne okołomigdałkowe, zapalenie opłucnej,
opon mózgowo-rdzeniowych, żył, jelit, dróg moczowych, ropne zapalenie
stawów.
NARZĄDOWE STANY ZAPALNE – zapalenie płuc, wsierdzia
i osierdzia, zapalenie gruczołu sutkowego, zapalenie ucha środkowego,
zakażenia narządu wzroku, zakażenia narządów rodnych.
POSOCZNICE I ROPOWNICE – są to zakażenia mogące wywołać nawet groźny wstrząs toksyczny oraz różne powikłania.
WĘZŁY CHŁONNE - zakażenia gronkowcem złocistym
węzłów chłonnych dotyczą najczęściej młodzieży, a szczególnie
dziewcząt, u których stwierdza się powiększenie węzłów na szyi lub pod
pachami.
GRYPA – gronkowce (rzadziej paciorkowce) mogą być
przyczyną powikłań infekcji wirusowych grypy u osób ze znacznie
obniżoną odpornością a także u dzieci i ludzi w starszym wieku.
LIMFOGENNE – miedzy innymi zapalenie szpiku kostnego i inne.
Bakterie mają na swej powierzchni antygeny, podczas gdy wnikają do
ciała wywołują reakcję układu obronnego. Układ ten rozpoznaje antygeny
i uznaje je za elementy obce. W odpowiedzi organizm produkuje
substancje chemiczne zwane przeciwciałami. Wiążą się one z obcymi
organizmami i unieszkodliwiają je jeśli nasz system immunologiczny jest
silny !