Opis ogólny
Zarodziec (Plasmodium) - Rodzaj jednokomórkowego, pasożytniczego pierwotniaka. Przedstawiciele rodzaju Plasmodium wywołują malarię u gadów, ptaków i ssaków (w tym ludzi). Wszystkie gatunki są przenoszone przez komary.
Inwazyjna postać zarodźca (sporozoit) rozpoczyna cykl życiowy w śliniankach komara. Gdy komar ugryzie żywiciela zarodźca (np. człowieka), sporozoit przedostaje się do jego układu krwionośnego. Następnie wędruje do wątroby i śledziony, gdzie rozmnaża się bezpłciowo, tworząc kryptozoity, które dostają się do erytrocytów. Tam namnażają się i rosną, aż erytrocyt się rozerwie. Uwolnione w ten sposób merozoity atakują kolejne krwinki. Temu etapowi malarii towarzyszy gorączka i dreszcze. Z części merozoitów tworzą się gametocyty, które po ugryzieniu żywiciela przez komara przedostają się do przewodu pokarmowego tego ostatniego. Tam gametocyty przekształcają się w gamety i następuje rozmnażanie płciowe. Powstałe zygoty przenikają przez ścianę jelita i tworzą sporozoity, które przedostają się do ślinianek komara.
Cztery gatunki atakujące człowieka i wywołujące różne postacie malarii:
- Plasmodium falciparum (zarodziec sierpowy)
- Plasmodium vivax (zarodziec ruchliwy)
- Plasmodium ovale (zarodziec owalny)
- Plasmodium malariae (zarodziec malaryczny, zarodziec pasmowy)
Zarodziec sierpowy (Plasmodium falciparum) – Pierwotniak należący do rodzaju Plasmodium, który jest jednym z 4 głównych gatunków, wywołujących malarię u ludzi. Jest przenoszony poprzez ślinę komara widliszka kiedy pobiera on krew.
Zarodziec sierpowy wywołuje najcięższą postać malarii u ludzi. Powoduje 80% zakażeń malarią i 90% zgonów w wyniku tej choroby.
W 2002 zsekwencjonowano cały genom tego pierwotniaka. Ma on wielkość 23 tysięcy par zasad i składa się z 14 chromosomów, na których znajduje się ponad 5000 genów.
Cykl rozwojowy
Źródło: Wikipedia