Opis ogólny
Sarcocystis hominis - Jest rzadko występującym chorobotwórczym pierwotniakiem z rodziny Sarcocystidae (podtyp Coccidia). Sarcocystis hominis wywołuje u człowieka tak zwaną sarkocystozę (sarcocystosis) – chorobę atakującą jelito cienkie przewodu pokarmowego oraz tkankę mięśniową.
Sarcocystis hominis jest pierwotniakiem kosmopolitycznym – zarażenia nim obserwuje się na całym świecie. Prewalencja (częstość zarażenia) w Polsce jest niedostatecznie poznana – szacuje się ją na kilkanaście procent, przy czym większą ilość zarażeń obserwuje się u dzieci.
Zakażenie
Do zarażenia pierwotniakiem Sarcocystis hominis dochodzi drogą per os (przez jamę ustną) poprzez połknięcie sporocysty wraz z zarażoną nimi wodą lub pokarmem.
Do zarażenia może dojść również poprzez spożycie mięsa zarażonego sarkocystami Sarcocystis hominis.
Chorobotwórczość
Sarcocystis hominis powoduje u człowieka tak zwaną sarkocystozę [sarcocystosis] przewodu pokarmowego i/lub mięśni. W stadium ostrym tej choroby obserwuje się biegunkę, bóle brzucha oraz podwyższoną temperaturę ciała. W postaci przewlekłej sarkocystozy, kiedy pierwotniak może zagnieżdżać się w tkance mięśniowej różnych części ciała, odnotowuje się bóle mięśniowe, utratę łaknienia, złe samopoczucie oraz stany podgorączkowe. Możliwe są również zarażenia Sarcocystis hominis przebiegające bezobjawowo.
Wykrywanie
W diagnostyce laboratoryjnej sarkocystozy wykorzystuje się badania koprologiczne kału. W preparatach bezpośrednich kału (sporządzonych w soli fizjologicznej i płynie Lugola) oraz w preparatach kału wykonanych metodami zagęszczającymi (np. metodą Faust’a) poszukuje się oocyst o charakterystycznym dla Sarcocystis hominis kształcie.
Budowa i rozwój
Cykl rozwojowy Sarcocystis hominis jest dość złożony; podobnie jak u
innych pierwotniaków w podtypie Coccidia (np. Isospora belli,
Cryptosporidium parvum, Toxoplasma gondii) wyodrębnia się w nim etapy
rozmnażania bezpłciowego (zachodzące w mięśniach) oraz etapy
rozmnażania płciowego przebiegające w świetle jelita.
W cyklu rozwojowym Sarcocystis hominis można wyróżnić stadia rozwojowe
takie jak: sporocysta, sporozoit, schizont, merozoit, mikro- i
makrogamety, zygota, oocysta i inne.
Sporocysta po dostaniu się do organizmu człowieka przekształca się w
sporozoity, które to w komórkach nabłonkowych jelita cienkiego
przechodzą w schizonty. Schizonty po wielokrotnym podziale rozpadają
się na merozoity, które przekształcają się w mikro i makrogamety, bądź
wraz z makrofagami krwi przedostają się do tkanki mięśniowej (np.
jelit) tworząc tam wypełnione bradyzoitami sarkocysty. W procesie
rozmnażania płciowego mikrogametocyty wytwarzają mikrogamety a
makrogametocyty tworzą makrogamety. Gamety łączą się tworząc zygotę,
która otacza się otoczką i w wyniku tego powstaje oocysta. Następnie
oocysta zostaje wydalona z kałem, gdzie w środowisku zewnętrznym
podlega dalszym podziałom tworząc inwazyjną sporocystę.
Źródło: Wikipedia