Balantidioza (Balantidium coli)
Opis ogólny
Balantidioza (Balantidium coli) - Pasożyt ten jest chorobotwórczym pierwotniakiem przewodu pokarmowego człowieka, świni domowej i innych zwierząt zaliczanym do typu orzęski (ciliophora). Balantidium coli wywołuje zespół chorobowy o nazwie balantidioza (balantidiosis), manifestujący się nieżytami jelita grubego; objawy chorobowe balantidiozy podobne są do czerwonki pełzakowej wywoływanej przez Entamoeba histolytica.
Balantidium coli jest pierwotniakiem kosmopolitycznym – zarażenia Balantidium obserwuje się na terenie całej kuli ziemskiej, jednak najwyższy odsetek zarażeń występuje u osób podróżujących do strefy tropikalnej. W Polsce częstość zarażenia Balantidium coli jest niedostatecznie zbadana; największą prewalencję Balantidium coli obserwuje się u ludzi mieszkających na terenach wiejskich. Szczególnie narażone na tego pierwotniaka są osoby mające kontakt z trzodą chlewną lub zajmujące się jej hodowlą, rzeźnicy oraz oczywiście osoby podróżujące do strefy tropikalnej i subtropikalnej.
Morfologia
Balantidium coli pasożytuje w postaci trofozoitu i cysty. Obie wyżej wymienione formy Balantidium mają największe rozmiary spośród wszystkich pierwotniaków mających zdolność do prowadzenia pasożytniczego trybu życia na terenie organizmu człowieka. Trofozoit Balantidium coli osiąga wielkość 30-200 µm, cysta osiąga wielkość 45-90 µm, toteż mikroskopowa identyfikacja tego pierwotniaka ze względu na wielkość i cechy charakterystyczne formy cysty i trofozoitu nie nastarcza wielu trudności analitykowi.
Trofozoit Balantidium coli o charakterystycznym gruszkowatym, asymetrycznym kształcie jest gęsto i równomiernie pokryty krótkimi rzęskami. Na biegunie przednim trofozoitu znajduje się cytostom, przez który pierwotniak pobiera substancje pokarmowe; natomiast na biegunie tylnym widoczny jest otwór (tzw. cytopyge), przez który usuwane są niestrawione resztki pokarmowe. Na terenie cytoplazmy trofozoitu widoczny jest charakterystyczny dla Balantidium coli aparat jądrowy złożony z dużego jądra o nerkowatym kształcie (tzw. macronucleus) oraz drugiego mniejszego jądra (micronucleus) leżącego po stronie wklęsłej jądra dużego. Na terenie cytoplazmy widoczne są również 2 wodniczki tętniące oraz liczne mniejsze wodniczki pokarmowe.
Cysta Balantidium coli okrągła lub lekko owalna, otoczona podwójną otoczką, jak już wcześniej wspomniano jest największa ze wszystkich cyst pierwotniaków. Cysta podobnie jak trofozoit zawiera macronucleus, micronucleus, 1 wodniczkę tętniącą oraz tak zwane ciało silnie łamiące światło. Budowę cysty i trofozoitu Balantidium coli przedstawiono na rycinie 1-8.
Zarażenie
Do zarażenia Balantidium coli dochodzi drogą per os (drogą pokarmową przez jamę ustną) poprzez połknięcie cyst pierwotniaka wraz z zarażoną nimi wodą lub żywnością. Głównym źródłem zarażenia dla człowieka są cysty wydalane z kałem świni domowej, dlatego jak już wspomniano wcześniej do zrażenia Balantidium dochodzi najczęściej na terenach wiejskich u osób mających styczność z trzodą chlewną.
Chorobotwórczość
Balantidium coli wywołuje u człowieka tak zwaną balantidiozę [balantidiosis], manifestującą się nieżytami i owrzodzeniami jelita grubego. Objawy chorobowe balantidiozy często są podobne do pełzakowicy jelitowej – oczywiście rozstrzygające w taki wypadku jest badanie koprologiczne kału. Trofozoity Balantidium coli wydzielają enzym o nazwie hialuronidaza, który ułatwia trofozoitom wnikanie do przestrzeni międzykomórkowych i wywoływanie uszkodzeń błony śluzowej jelita. W miejscach wnikania trofozoitów obserwuje się nacieki okrągłokomórkowe a następnie ropnie i liczne rozsiane owrzodzenia jelita zwłaszcza w okolicy wyrostka robaczkowego.
Najczęstsze postacie kliniczne balantidiozy to:
Cykl rozwojowy
Po dostaniu się cysty do organizmu człowieka w końcowym odcinku jelita cienkiego dochodzi do procesu ekscystacji w wyniku którego z cyst uwalniają się trofozoity, które następnie rozmnażają się poprzez podział poprzeczny. Część trofozoitów po rozmnożeniu wnika do przestrzeni międzykomórkowych a część ulega procesowi koniugacji. Cykl rozwojowy Balantidium kończy proces encystacji, w którym trofozoity przechodzą w cysty, które następnie mogą być wydalane wraz z kalem na zewnątrz.
Źródło: Wsse Kraków
Balantidioza (Balantidium coli) - Pasożyt ten jest chorobotwórczym pierwotniakiem przewodu pokarmowego człowieka, świni domowej i innych zwierząt zaliczanym do typu orzęski (ciliophora). Balantidium coli wywołuje zespół chorobowy o nazwie balantidioza (balantidiosis), manifestujący się nieżytami jelita grubego; objawy chorobowe balantidiozy podobne są do czerwonki pełzakowej wywoływanej przez Entamoeba histolytica.
Balantidium coli jest pierwotniakiem kosmopolitycznym – zarażenia Balantidium obserwuje się na terenie całej kuli ziemskiej, jednak najwyższy odsetek zarażeń występuje u osób podróżujących do strefy tropikalnej. W Polsce częstość zarażenia Balantidium coli jest niedostatecznie zbadana; największą prewalencję Balantidium coli obserwuje się u ludzi mieszkających na terenach wiejskich. Szczególnie narażone na tego pierwotniaka są osoby mające kontakt z trzodą chlewną lub zajmujące się jej hodowlą, rzeźnicy oraz oczywiście osoby podróżujące do strefy tropikalnej i subtropikalnej.
Morfologia
Balantidium coli pasożytuje w postaci trofozoitu i cysty. Obie wyżej wymienione formy Balantidium mają największe rozmiary spośród wszystkich pierwotniaków mających zdolność do prowadzenia pasożytniczego trybu życia na terenie organizmu człowieka. Trofozoit Balantidium coli osiąga wielkość 30-200 µm, cysta osiąga wielkość 45-90 µm, toteż mikroskopowa identyfikacja tego pierwotniaka ze względu na wielkość i cechy charakterystyczne formy cysty i trofozoitu nie nastarcza wielu trudności analitykowi.
Trofozoit Balantidium coli o charakterystycznym gruszkowatym, asymetrycznym kształcie jest gęsto i równomiernie pokryty krótkimi rzęskami. Na biegunie przednim trofozoitu znajduje się cytostom, przez który pierwotniak pobiera substancje pokarmowe; natomiast na biegunie tylnym widoczny jest otwór (tzw. cytopyge), przez który usuwane są niestrawione resztki pokarmowe. Na terenie cytoplazmy trofozoitu widoczny jest charakterystyczny dla Balantidium coli aparat jądrowy złożony z dużego jądra o nerkowatym kształcie (tzw. macronucleus) oraz drugiego mniejszego jądra (micronucleus) leżącego po stronie wklęsłej jądra dużego. Na terenie cytoplazmy widoczne są również 2 wodniczki tętniące oraz liczne mniejsze wodniczki pokarmowe.
Cysta Balantidium coli okrągła lub lekko owalna, otoczona podwójną otoczką, jak już wcześniej wspomniano jest największa ze wszystkich cyst pierwotniaków. Cysta podobnie jak trofozoit zawiera macronucleus, micronucleus, 1 wodniczkę tętniącą oraz tak zwane ciało silnie łamiące światło. Budowę cysty i trofozoitu Balantidium coli przedstawiono na rycinie 1-8.
Zarażenie
Do zarażenia Balantidium coli dochodzi drogą per os (drogą pokarmową przez jamę ustną) poprzez połknięcie cyst pierwotniaka wraz z zarażoną nimi wodą lub żywnością. Głównym źródłem zarażenia dla człowieka są cysty wydalane z kałem świni domowej, dlatego jak już wspomniano wcześniej do zrażenia Balantidium dochodzi najczęściej na terenach wiejskich u osób mających styczność z trzodą chlewną.
Chorobotwórczość
Balantidium coli wywołuje u człowieka tak zwaną balantidiozę [balantidiosis], manifestującą się nieżytami i owrzodzeniami jelita grubego. Objawy chorobowe balantidiozy często są podobne do pełzakowicy jelitowej – oczywiście rozstrzygające w taki wypadku jest badanie koprologiczne kału. Trofozoity Balantidium coli wydzielają enzym o nazwie hialuronidaza, który ułatwia trofozoitom wnikanie do przestrzeni międzykomórkowych i wywoływanie uszkodzeń błony śluzowej jelita. W miejscach wnikania trofozoitów obserwuje się nacieki okrągłokomórkowe a następnie ropnie i liczne rozsiane owrzodzenia jelita zwłaszcza w okolicy wyrostka robaczkowego.
Najczęstsze postacie kliniczne balantidiozy to:
- Ostra balantidioza jelitowa - Charakteryzuje ją biegunka z okresowo występującymi dużymi ilościami śluzu i krwi, nudności i wymioty.
- Przewlekła balantidioza jelitowa - w której odnotowuje się brak łaknienia, bóle brzucha, bóle głowy, utratę masy ciała oraz niedokrwistość w morfologii krwi.
Cykl rozwojowy
Po dostaniu się cysty do organizmu człowieka w końcowym odcinku jelita cienkiego dochodzi do procesu ekscystacji w wyniku którego z cyst uwalniają się trofozoity, które następnie rozmnażają się poprzez podział poprzeczny. Część trofozoitów po rozmnożeniu wnika do przestrzeni międzykomórkowych a część ulega procesowi koniugacji. Cykl rozwojowy Balantidium kończy proces encystacji, w którym trofozoity przechodzą w cysty, które następnie mogą być wydalane wraz z kalem na zewnątrz.
Kuracja oczyszczająca organizm z pasożytów dla dorosłych
Kuracja oczyszczająca organizm z pasożytów dla dzieci
Profilaktyka przeciw pasożytom
Kuracja oczyszczająca organizm poprzez stopy
